AnasayfaFirma Rehberi Hal RehberiSeri ilan Foto Galeri Web TV RssYazarlarE-GazeteWebmailİletişim 18 Ocak 2018 Persembe 05:47
MANŞETGÜNCELEKONOMİPOLİTİKAEĞİTİM SAĞLIKKÜLTÜR-SANATSPORBİLİM VE TEKNOLOJİMAGAZİN
ANTALYA AKSEKİ AKSU ALANYA DEMRE DÖŞEMEALTI ELMALI FİNİKE GAZİPAŞA GÜNDOĞMUŞ İBRADI KAŞ KEMER KEPEZ KONYAALTI KORKUTELİ KUMLUCA MANAVGAT MURATPAŞA SERİK BURDUR AĞLASUN ALTINYAYLA BUCAK ÇAVDIR ÇELTİKÇİ GÖLHİSAR KARAMANLI BURDUR KEMER TEFENNİ YEŞİLOVA ISPARTA ISPARTA AKSU ATABEY EĞİRDİR GELENDOST GÖNEN KEÇİBORLU SENİRKENT SÜTÇÜLER ŞARKİKARAAĞAÇ ULUBORLU YALVAÇ YENİŞARBADEMLİ FETHİYE SEYDİKEMER

ANTALYA HAVA DURUMU
ANKARA

T.C.M.B. DÖVİZ KURLARI
Alış : 3.8143
Satış : 3.8212
Alış : 3.4354
Satış : 3.4581
Alış : 2.3704
Satış : 2.4014



UZM. MEHMET DERİ
mehmet.deri@gmail.com
YENİÇERİ OCAĞI
16 Ekim 2011 Pazar - Okunma Sayisi : 2530
Yeniçeri Ocağı
Uzm. Tarihçi Mehmet Deri
Osmanlı Devletinin kuruluşundan, 1826 "Vakayı Hayriye" " Hayırlı Olay" sonucunda kaldırılmasına kadar devam eden, kapıkulu ocağı piyade sınıfına verilen ad. Yeniçeri Ocağı, kapıkulu ocaklarının esas unsurunu oluştururdu.

Osmanlı Devleti Rumeli tarafında genişlemeye başlayınca, sürekli bir orduya gereksinim duyuldu. Savaşta esir alınan Hıristiyan çocukları, Türk-İslâm ahlak ve terbiyesiyle yetiştirilerek yeni bir askerî sınıf meydana getirildi. Bu uygulamayı ilk olarak Orhan Gazinin oğlu Şehzade Süleyman Paşanın başlattığı söylenilmektedir.

Orhan Beyin ölümünden sonra yerine geçen Sultan I. Murat, Çandarlı Kara Halil'i yeniçeri ve acemi ocaklarını kurmakla vazifelendirdi. Rüstem Karamani ile birlikte bu işi başarıyla yürüten Çandarlı Kara Halil, devlet hazinesi ve devletin malî teşkilatını da kurup çeşitli düzenlemeler yaptı. Yeniçeri ocağına asker yetiştirecek ilk acemi ocağı Gelibolu'da kuruldu. Sultan I. Murat zamanında Pençik Kânunu çıkarıldı. Bu kânunla, savaşlarda elde edilen her beş esirden biri, devlet hesabına ve asker ihtiyacına göre, acemi oğlanı olarak alındı. Daha sonra Devşirme Kânunu çıkarılarak, pençik oğlanından başka, devşirme ismiyle, Rumeli tarafındaki Osmanlı tebaası olan Hıristiyanların çocuklarından da acemi oğlanı alınması kararlaştırıldı. Sonraki yıllarda bu kânun, Anadolu'daki Hıristiyan halka da uygulandı. Tespit edilen esaslara göre acemi oğlanları yetiştirildi. Çeşitli hizmetlerde bulunan acemilerin, yeniçeri ocağına kayıt ve kabullerine "çıkma" veya "kapıya çıkma" adı verilirdi. Bunların kapıya çıkmaları genellikle sekiz yılda bir yapılırdı. Bu süresi dolan acemi oğlanlarının adları, İstanbul ağası tarafından düzenlenen defterlere kaydedilir ve yeniçeri ağasına sunulurdu.

Yeniçeriliğin ilk oluşumunda orduya bin asker alındı. Bunlardan her yüz kişisinin başına Yaya başı adıyla bir komutan atanırdı. Ocak, 15. yüzyıl ortalarına kadar yaya bölükleri veya daha sonra cemaat adı verilen bir sınıftan ibaretken Fatih Sultan Mehmet zamanından itibaren "sekban bölüğü"nün de kurulmasıyla iki sınıf hâline getirildi. 16. asır başlarında ise "ağa bölükleri" denilen üçüncü bir sınıf daha oluşturuldu. Bu üç sınıf toplam 196 ortadan meydana geliyordu. Bunun 101'i cemaatli, 61'i bölüklü, 34'ü sekban ortasıydı. Cemaat ortalarından 60, 61, 62 ve 63. ortalar İstanbul'da otururlar, padişahın merasim günlerinde hizmetli askerini oluştururlardı. Bunlara "solaklar" denirdi. Diğerleri sınırdaki kalelerin korunmasıyla görevliydiler. Osmanlı padişahlarının eğitimi geliştirmek için düzenledikleri büyük sürek avları, sekbanlar tarafından hazırlanırdı.

İstanbul'da eski odalar ve yeni odalar adıyla iki büyük yeniçeri kışlası vardı. Eski odalar Şehzade Camiinin karşısında, yeni odalar da Aksaray'da Et meydanı'ndaydı. Her iki kışla da geniş bir avlunun etrafını çeviren, önü açık ve geniş odalardan meydana gelmişti. Yeniçeri ocağı askerlerine 3 ayda bir "ulûfe" denilen maaş verilirdi. Acemi bir yeniçeri askerine ilk dönemlerde, ocağa kaydı ile beraber, iki akçe yevmiye bağlanırdı. Sonraları bu beş-altı akçeye çıkarılmıştı. Gösterilen yararlıklar ve hizmetler karşılığı da ulûfeleri arttırılırdı. Yapılan bu artışlara "terakki" denirdi.

Yeniçeriler, savaşta ve barışta padişahı korumakla görevliydiler. Bu nedenle savaşlarda padişahın yanında yer alırlar, savaş karargâhının korunmasını üstlenirlerdi. Barış zamanında ise İstanbul'da saray ve çevresini korumakla görevliydiler. Esas görev olarak, sadece askerlik ve padişahın verdiği diğer görevleri yaparlardı.
Yeniçeri ocağının en büyük komutanı "yeniçeri ağası"ydı. Yeniçeri ağaları, 16. yüzyıl başlarına kadar ocaktan yetişirlerdi. Fakat bir süre sonra bunların yolsuzlukları ve itaatsizlikleri görülünce, saraydan yetişmiş, padişahın tam güvenini kazanmış kimseler, yeniçeri ağası atanmaya başlandı. On sekizinci asırdan itibaren yine ocaktan atanmaya başlandılar. Yeniçeri ağaları Süleymaniye'de devlete ait bir konakta otururlardı. Yeniçeri ağası, ağa divanının reisiydi. Divan-ı hümayun üyesi olmamakla beraber, vezir rütbesine sahip olursa, divan toplantılarına katılırdı. Savaş sırasında da padişahın koruyucusu ve has askeriydiler. Aynı zamanda İstanbul'un en büyük zabıta âmiriydi. Ağalık alameti iki tuğ olup bayrağı beyazdı. Yeniçeri ağası sefere çıktığında yerine sekban başı bakardı. Yeniçeri ağaları yükseltilecekleri zaman, beylerbeyi ve kaptan paşa olurlardı.
Yeniçeri ocağının düzeni, XVI. yüzyıl sonlarından itibaren bozulmaya başlamıştır. Bunun iki sebebi vardı: Birincisi ocağın tüzüğüne aykırı olarak asker alınması; ikincisi ise Kanuni Sultan Süleyman'dan sonra padişahların ordunun başında savaşa gitmemeleri ve buna bağlı olarak ocak üzerindeki kontrollerini kaybetmeleridir. III. Murat zamanından itibaren kışlalarında değil de, evli olduklarından evlerinde yatıp kalkan yeniçeriler, askerlik yerine ticaretle meşgul olmuşlar, savaşa gitmeyerek ulufe alıp satmışlardır. XVII. ve XVIII. yüzyıllarda çeşitli bahanelerle sık sık ayaklanarak, halkı canından bezdirmişler, kendilerini ıslaha çalışan padişah ve devlet adamlarını öldürmüşlerdir(Sultan II. Osman gibi). Böyle bir ocaktan devlete fayda gelmeyeceğini anlayan Sultan II. Mahmut, halkı da yanına alarak 18262da "Vakayı Hayriye" "Hayırlı Olay" sonucunda bu ocağı kaldırmıştır.


KAYNAKLAR:
•Edisyon, Osmanlı Devleti Tarihi, C: 1-2, (Editör: Prof. Dr. Ekmelettin İhsanoğlu), İstanbul 1999.
•Komisyon, Liseler İçin Tarih II, (Editör: Prof. Dr. K. Yaşar Kopraman), MEB Yayınları, Ankara 1995.
•Meydan Larousse Ansiklopedisi, "Yeniçeri Ocağı", C: 12, Meydan Gazetesi Yayınları, İstanbul 1987.
•Öztuna, Yılmaz, Büyük Osmanlı Tarihi, C: 7, Ötüken Yayınları, İstanbul 1994.
•Sertoğlu, Mithat, Osmanlı Tarih Lügati, Enderun Kitapevi, İstanbul 1986.
•Yeni Rehber Ansiklopedisi, "Yeniçeri Ocağı", C: 18 Türkiye Gazetesi Yayınları, İstanbul 1993.

Yazarın Son Yazıları
» İNTİHAR EN BÜYÜK CİNAYETTİR
» ŞEFAAT
» SOSYAL BİR İBADET ÖRNEĞİ OLARAK KURBAN
» İSLÂM VE YETİMLER
» KOMŞULUK
» On Beş Asırlık Mucize Kaylûle (Öğle Uykusu)
» ÖTEKİ DİLDE VAR OLMAK: ARAPÇA ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK
» İSLAM TERMİNOLOJİSİNDE DUA KAVRAMI
» OSMANLI'DAN GÜNÜMÜZE ÜLKEMİZDEKİ MİSYONERLİK FAALİYETLERİ
» İSLAMİ LİTERATÜRDE EVLİLİK VE AİLE KAVRAMLARI
» DÜNYAYI YÖNETEN TEHLİKELİ GİZLİ/KÜRESEL ÖRGÜTLER VE ETKİLERİ
» DÜNYAYI YÖNETEN TEHLİKELİ GİZLİ/KÜRESEL ÖRGÜTLER VE BUNUN YANSIMALARI
» FEDAKÂRLIĞIN VE SAMİMİYETİN SEMBOLÜ OLARAK KURBAN İBADETİ
» YENİÇERİ OCAĞI
» KUR’AN VE HADİSLERDE SADAKA KAVRAMI
» ŞERİF HÜSEYİN İSYANI VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
» KANAAT EN BÜYÜK HAZİNEDİR
» İNSANLARI BİRBİRİNE YAKINLAŞTIRAN SEVGİ YUMAĞI: HEDİYELEŞMEK
» Malazgirt Zaferinin Müslüman Türk Tarihi Açısından Önemi
» MİLLÎ BİRLİK VE BERABERLİĞİMİZN SEMBOLÜ: ÇANAKKALE ZAFERİ
 
DİĞER KÖŞE YAZARLARI
Ahmet Avcı
Dört Mumun Hikayesi
İDRİS ÖZCAN
SON TAHLİLDE ELMALI
ZAKİR GÜRER
ÖTERSE İYİ DÜDÜK !
HÜSEYİN DENİZ
BAYRAĞIMIZA GÜZELLEME
MUHAMMET TAŞAN
ŞEHİTLERİN HAYKIRIŞI
2010 - 2013 © batiakdeniz.com Tüm Hakları Saklıdır. Hiç bir bilgi ve resim kaynak gösterilmeden kopyalanamaz. yazılım : webustasi.com